TGAT2 การคิดอย่างมีเหตุผล · ความสามารถทางเหตุผล
โจทย์วิเคราะห์ข้อความ TGAT2 ฝึกเกมตรรกะพร้อมเฉลยทีละขั้น
ข้อสอบให้เงื่อนไขหลายข้อเกี่ยวกับคนหรือสิ่งของกลุ่มหนึ่ง แล้วถามว่าข้อสรุป ก. และ ข. ถูก ผิด หรือไม่แน่ชัดแบบไหนบ้าง วัดว่าคุณไล่เงื่อนไขหลายชั้นพร้อมกันได้เป็นระบบแค่ไหน
อัปเดตล่าสุด
วิเคราะห์ข้อความคือข้อสอบแบบไหน
วิเคราะห์ข้อความเป็นโจทย์ในส่วนความสามารถทางเหตุผลของ TGAT2 ข้อสอบให้เงื่อนไขหลายข้อเกี่ยวกับคนหรือสิ่งของกลุ่มหนึ่ง เช่น การจัดที่นั่ง การเรียงลำดับก่อนหลัง การจับคู่ หรือปริศนาจริง-เท็จ ตามด้วยข้อสรุป 2 ข้อคือ ก. และ ข.
หน้าที่ของคุณคือไล่เงื่อนไขทั้งหมดจนได้ภาพความเป็นไปได้ที่สอดคล้องกัน แล้วตัดสินว่าข้อสรุป ก. และ ข. แต่ละข้อถูกเสมอ ผิดเสมอ หรือไม่แน่ชัด ตัวเลือกทั้ง 5 ข้อครอบคลุมทุกการผสมของ ก. กับ ข. ไว้แล้ว
ความยากของโจทย์นี้อยู่ที่จำนวนเงื่อนไขที่ต้องถืออยู่ในหัวพร้อมกัน และบางข้อมีความเป็นไปได้มากกว่าหนึ่งแบบที่ยังไม่ขัดกับเงื่อนไข การรีบสรุปจากภาพความเป็นไปได้แค่แบบเดียวเป็นสาเหตุที่คนตอบผิดบ่อยที่สุด
ในแอป AllTCAS โจทย์วิเคราะห์ข้อความแต่ละข้อมีเฉลยที่ไล่การจัดวางทีละเงื่อนไข แล้วอธิบายว่าข้อสรุป ก. และ ข. แต่ละข้อถูก ผิด หรือไม่แน่ชัดเพราะพบกรณีสวนทางแบบไหน
วิธีคิดทีละขั้น
- อ่านเงื่อนไขทุกข้อก่อน แล้ววาดตารางหรือแผนภาพง่ายๆ แทนคน สิ่งของ หรือตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง
- ใส่เงื่อนไขที่ตายตัวที่สุดลงในแผนภาพก่อน เช่น ตำแหน่งหรือคู่ที่ระบุตรงๆ ก่อนเงื่อนไขที่บอกแค่ความสัมพันธ์แบบเปรียบเทียบ
- ไล่เงื่อนไขที่เหลือทีละข้อ ถ้าเงื่อนไขไหนบังคับให้เหลือความเป็นไปได้แบบเดียว ให้ยึดไว้เป็นฐาน
- ถ้ายังมีหลายความเป็นไปได้ที่ไม่ขัดเงื่อนไข ให้เก็บไว้ทุกแบบ อย่าเลือกแบบเดียวแล้วตัดสินใจเลย
- ตรวจข้อสรุป ก. ว่าจริงในทุกความเป็นไปได้ที่เหลือหรือไม่ ทำแบบเดียวกันกับ ข.
- รวมผลทั้งสองข้อสรุปแล้วเลือกตัวเลือกที่ตรงกับคู่ ก. ข. ที่ได้
โจทย์ตัวอย่างวิเคราะห์ข้อความพร้อมเฉลย
โจทย์ชุดนี้แต่งขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบ อ่านเฉลยทีละข้อหรือลองทำแบบจับเวลาก็ได้ ในแอปมีโจทย์ให้ฝึกไม่ซ้ำและเฉลยแสดงทีละขั้นบนหน้าจอ
ข้อ ๑
เพื่อนสี่คนคือ เอ บี ซี และ ดี แต่ละคนสั่งเครื่องดื่มคนละอย่างจากสี่อย่างคือ ชาเขียว กาแฟ โกโก้ และน้ำส้ม
เอไม่ได้สั่งกาแฟและไม่ได้สั่งโกโก้
บีสั่งชาเขียวหรือน้ำส้ม
ซีสั่งกาแฟ
ดีไม่ได้สั่งน้ำส้ม
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปต่อไปนี้ข้อใดถูกต้อง ก. ดีสั่งโกโก้ ข. เอสั่งชาเขียว
- ๑.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
- ๒.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
- ๓.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
- ๔.ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
- ๕.ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๔ ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ซีสั่งกาแฟตามเงื่อนไขข้อที่สาม เหลือชาเขียว โกโก้ และน้ำส้มให้เอ บี และ ดี
เอสั่งได้แค่ชาเขียวหรือน้ำส้ม (ตัดกาแฟกับโกโก้ออกแล้ว) และบีก็สั่งได้แค่ชาเขียวหรือน้ำส้มเหมือนกัน เมื่อทั้งสองคนใช้เครื่องดื่มสองอย่างนี้หมดพอดี จึงเหลือโกโก้ให้ดีเพียงคนเดียว
ข้อสรุป ก. "ดีสั่งโกโก้" จึงถูกเสมอไม่ว่าเอกับบีจะสลับกันสั่งชาเขียวหรือน้ำส้มแบบไหน
ส่วนเอกับบีนั้น เงื่อนไขที่ให้มาไม่ได้ระบุว่าใครสั่งชาเขียวหรือใครสั่งน้ำส้ม จึงเป็นไปได้ทั้งสองแบบ ข้อสรุป ข. "เอสั่งชาเขียว" จึงไม่แน่ชัด
ก. ถูกเสมอ ส่วน ข. ไม่แน่ชัด ตรงกับตัวเลือก "ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด"
ข้อ ๒
เพื่อนสี่คนคือ กัน ขวัญ คิม และ งามตา นั่งเรียงแถวเดียวกัน 4 ที่นั่งติดกัน นับจากซ้ายไปขวาเป็นตำแหน่งที่ 1 ถึง 4
กันนั่งตำแหน่งซ้ายสุด
ขวัญนั่งติดกับคิม
คิมไม่ได้นั่งตำแหน่งขวาสุด
งามตานั่งติดขวามือของขวัญทันที
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปต่อไปนี้ข้อใดถูกต้อง ก. คิมนั่งตำแหน่งที่ 2 ข. งามตานั่งตำแหน่งขวาสุด
- ๑.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
- ๒.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
- ๓.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
- ๔.ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
- ๕.ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๑ ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
กันนั่งตำแหน่งที่ 1 แน่นอนตามเงื่อนไข เหลือตำแหน่งที่ 2, 3, 4 ให้ขวัญ คิม และงามตา
เงื่อนไข "งามตานั่งติดขวามือของขวัญทันที" หมายความว่าตำแหน่งของงามตาต้องมากกว่าตำแหน่งของขวัญอยู่ 1 ช่องเป๊ะ ทำให้ขวัญนั่งได้ไม่เกินตำแหน่งที่ 3
ถ้าขวัญนั่งตำแหน่งที่ 2 งามตาต้องอยู่ตำแหน่งที่ 3 เหลือตำแหน่งที่ 4 ให้คิม แต่ขัดกับเงื่อนไข "คิมไม่ได้นั่งตำแหน่งขวาสุด" กรณีนี้จึงตกไป
ถ้าขวัญนั่งตำแหน่งที่ 3 งามตาต้องอยู่ตำแหน่งที่ 4 เหลือตำแหน่งที่ 2 ให้คิม ตรวจแล้วขวัญ (3) กับคิม (2) นั่งติดกันจริง และคิมก็ไม่ได้นั่งขวาสุด ครบทุกเงื่อนไข
ลำดับที่เป็นไปได้จึงมีแบบเดียวคือ กัน–คิม–ขวัญ–งามตา (ตำแหน่งที่ 1–2–3–4) ข้อสรุป ก. "คิมนั่งตำแหน่งที่ 2" ถูก และข้อสรุป ข. "งามตานั่งตำแหน่งขวาสุด" ก็ถูกเช่นกัน
เมื่อเงื่อนไขบังคับให้มีลำดับที่เป็นไปได้เพียงแบบเดียว ข้อสรุปทั้งสองข้อจึงถูกทั้งคู่ ตรงกับตัวเลือก "ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก"
ข้อ ๓
ร้านกาแฟแห่งหนึ่งมีพนักงานสี่คนคือ ปาล์ม ฝ้าย มด และ เจี๊ยบ ผลัดกันเข้าเวรช่วงเช้าคนละหนึ่งวัน ตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันพฤหัสบดี ไม่มีใครเข้าเวรซ้ำวันกัน
ปาล์มไม่เข้าเวรวันจันทร์และไม่เข้าเวรวันอังคาร
ฝ้ายเข้าเวรก่อนวันของมดอยู่หนึ่งวันพอดี (เช่น ถ้ามดเข้าเวรวันอังคาร ฝ้ายต้องเข้าเวรวันจันทร์)
มดไม่เข้าเวรวันพฤหัสบดี
เจี๊ยบเข้าเวรวันอังคารหรือวันพุธ
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปต่อไปนี้ข้อใดถูกต้อง ก. ฝ้ายเข้าเวรวันอังคาร ข. เจี๊ยบเข้าเวรวันพฤหัสบดี
- ๑.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
- ๒.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
- ๓.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
- ๔.ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
- ๕.ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๒ ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
เงื่อนไข "มดไม่เข้าเวรวันพฤหัสบดี" ตัดคู่ (ฝ้าย=พุธ, มด=พฤหัสบดี) ออกจากเงื่อนไข "ฝ้ายเข้าเวรก่อนมด 1 วัน" ทันที เหลือความเป็นไปได้แค่ (ฝ้าย=จันทร์, มด=อังคาร) หรือ (ฝ้าย=อังคาร, มด=พุธ)
ถ้าฝ้าย=อังคาร มด=พุธ เจี๊ยบต้องเข้าเวรวันอังคารหรือพุธ แต่ทั้งสองวันถูกฝ้ายกับมดจองไปแล้ว ทำให้เจี๊ยบไม่เหลือวันให้เลือก ขัดกับเงื่อนไข กรณีนี้จึงเป็นไปไม่ได้
เหลือกรณีเดียวคือ ฝ้าย=จันทร์ มด=อังคาร เมื่อจันทร์กับอังคารถูกจองแล้ว เจี๊ยบซึ่งต้องเข้าเวรวันอังคารหรือพุธ จึงเหลือแค่วันพุธ
วันที่เหลือคือวันพฤหัสบดีจึงตกเป็นของปาล์ม ตรวจกับเงื่อนไข "ปาล์มไม่เข้าเวรวันจันทร์และไม่เข้าเวรวันอังคาร" ก็ยังผ่าน
ตารางเวรที่เป็นไปได้จึงมีแบบเดียวคือ ฝ้าย=จันทร์ มด=อังคาร เจี๊ยบ=พุธ ปาล์ม=พฤหัสบดี ข้อสรุป ก. "ฝ้ายเข้าเวรวันอังคาร" จึงผิด (ฝ้ายเข้าเวรวันจันทร์) และข้อสรุป ข. "เจี๊ยบเข้าเวรวันพฤหัสบดี" ก็ผิดเช่นกัน (เจี๊ยบเข้าเวรวันพุธ)
ข้อสรุปทั้งสองข้อผิดทั้งคู่ ตรงกับตัวเลือก "ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด"
ข้อ ๔
นักเรียนสี่คนคือ หนึ่ง สอง สาม และ สี่ แต่ละคนเลือกเข้าชมรมคนละหนึ่งชมรมจากสี่ชมรมคือ ถ่ายภาพ หมากล้อม ดนตรี และศิลปะ ไม่ซ้ำกัน
หนึ่งไม่ได้เข้าชมรมถ่ายภาพและไม่ได้เข้าชมรมดนตรี
สองเข้าชมรมถ่ายภาพ
สามไม่ได้เข้าชมรมศิลปะ
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปต่อไปนี้ข้อใดถูกต้อง ก. สี่เข้าชมรมศิลปะ ข. สามเข้าชมรมหมากล้อม
- ๑.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
- ๒.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
- ๓.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
- ๔.ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
- ๕.ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๓ ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
เงื่อนไข "สองเข้าชมรมถ่ายภาพ" ทำให้เหลือชมรมหมากล้อม ดนตรี และศิลปะ ให้หนึ่ง สาม และสี่ แบ่งกันคนละชมรม
เงื่อนไข "หนึ่งไม่ได้เข้าชมรมถ่ายภาพและไม่ได้เข้าชมรมดนตรี" (ถ่ายภาพตัดไปแล้วเพราะสองเอาไป) ทำให้หนึ่งเลือกได้แค่หมากล้อมหรือศิลปะ
เงื่อนไข "สามไม่ได้เข้าชมรมศิลปะ" ทำให้สามเลือกได้แค่หมากล้อมหรือดนตรี ส่วนสี่ไม่มีเงื่อนไขบังคับเพิ่มเติม
ลองไล่วิธีจัดที่เป็นไปได้ทั้งหมด พบว่ามีอย่างน้อย 3 แบบที่ไม่ขัดเงื่อนไขใดเลย เช่น (หนึ่ง=หมากล้อม, สาม=ดนตรี, สี่=ศิลปะ), (หนึ่ง=ศิลปะ, สาม=หมากล้อม, สี่=ดนตรี) และ (หนึ่ง=ศิลปะ, สาม=ดนตรี, สี่=หมากล้อม)
ในสามแบบนี้ สี่เข้าชมรมศิลปะได้เฉพาะแบบแรกเท่านั้น ข้อสรุป ก. จึงไม่แน่ชัด และสามเข้าชมรมหมากล้อมได้เฉพาะแบบที่สองเท่านั้น ข้อสรุป ข. ก็ไม่แน่ชัดเช่นกัน
เมื่อทั้งข้อสรุป ก. และ ข. เป็นจริงได้ในบางแบบและเป็นเท็จได้ในบางแบบ จึงสรุปแน่ชัดไม่ได้ทั้งคู่ ตรงกับตัวเลือก "ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข"
ข้อ ๕
นักวิ่งสี่คนคือ เอ บี ซี และ ดี เข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 1 ถึง 4 ไม่มีใครเข้าเส้นชัยพร้อมกัน
เอไม่ได้เข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 1
บีเข้าเส้นชัยก่อนซีเสมอ (อันดับของบีมาก่อนอันดับของซี)
ดีเข้าเส้นชัยเป็นอันดับสุดท้าย
ซีไม่ได้เข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 2
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปต่อไปนี้ข้อใดถูกต้อง ก. เอเข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 3 ข. บีเข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 1
- ๑.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ถูก
- ๒.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ผิด
- ๓.ข้อสรุปทั้ง ก. และ ข. ไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิดตามเงื่อนไข
- ๔.ข้อสรุป ก. ถูก ส่วนข้อสรุป ข. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
- ๕.ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๕ ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด
เงื่อนไข "ดีเข้าเส้นชัยเป็นอันดับสุดท้าย" ทำให้ดีอยู่อันดับที่ 4 แน่นอน เหลืออันดับที่ 1, 2, 3 ให้เอ บี และซี
เงื่อนไข "เอไม่ได้เข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 1" ทำให้เอเหลือแค่อันดับที่ 2 หรือ 3
เงื่อนไข "ซีไม่ได้เข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 2" ทำให้ซีเหลือแค่อันดับที่ 1 หรือ 3 แต่เงื่อนไข "บีเข้าเส้นชัยก่อนซีเสมอ" ทำให้ซีเป็นอันดับที่ 1 ไม่ได้ (ไม่มีใครมาก่อนอันดับที่ 1) ซีจึงเหลือแค่อันดับที่ 3
เมื่อซีอยู่อันดับที่ 3 อันดับที่ 3 จึงไม่เหลือให้เอ เอต้องอยู่อันดับที่ 2 ทำให้บีซึ่งต้องมาก่อนซีเหลือแค่อันดับที่ 1 พอดี
อันดับที่เป็นไปได้จึงมีแบบเดียวคือ บี–เอ–ซี–ดี (อันดับ 1–2–3–4) ข้อสรุป ก. "เอเข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 3" จึงผิด (เออยู่อันดับที่ 2) ส่วนข้อสรุป ข. "บีเข้าเส้นชัยเป็นอันดับที่ 1" ถูกต้อง
เมื่อ ข. ถูกแต่ ก. ผิด ตรงกับตัวเลือก "ข้อสรุป ข. ถูก ส่วนข้อสรุป ก. ผิด หรือไม่สามารถสรุปได้แน่ชัดว่าถูกหรือผิด"
เคล็ดลับทำข้อสอบวิเคราะห์ข้อความ
- วาดตารางหรือแผนภาพเสมอ อย่าไล่เงื่อนไขในหัวเฉยๆ ยิ่งตัวแปรเยอะยิ่งพลาดง่าย
- ถ้าเจอความเป็นไปได้มากกว่าหนึ่งแบบที่ยังไม่ขัดเงื่อนไข ข้อสรุปที่ผลต่างกันในแต่ละแบบต้องตัดสินเป็นไม่แน่ชัด
- ใส่เงื่อนไขที่ให้ตำแหน่งหรือคู่ตายตัวก่อนเสมอ เงื่อนไขเปรียบเทียบ (มากกว่า น้อยกว่า ติดกับ) ค่อยใส่ทีหลัง
- ตรวจ ก. กับ ข. แยกกันให้จบทีละข้อ อย่าให้ผลของข้อหนึ่งไปเดาข้ออีกข้อ
คำถามที่พบบ่อย
วิเคราะห์ข้อความ TGAT2 ยากไหม
ความยากอยู่ที่จำนวนเงื่อนไขที่ต้องถืออยู่ในหัวพร้อมกัน และบางข้อมีความเป็นไปได้มากกว่าหนึ่งแบบที่ยังไม่ขัดกับเงื่อนไข การรีบสรุปจากความเป็นไปได้แค่แบบเดียวเป็นสาเหตุที่คนตอบผิดบ่อยที่สุด
ควรฝึกวิเคราะห์ข้อความอย่างไรให้เร็วขึ้น
วาดตารางหรือแผนภาพแทนคน สิ่งของ หรือตำแหน่งที่เกี่ยวข้องเสมอ ใส่เงื่อนไขที่ตายตัวที่สุดลงก่อน แล้วไล่เงื่อนไขที่เหลือทีละข้อโดยเก็บทุกความเป็นไปได้ที่ยังไม่ขัดกันไว้ อย่าเลือกแบบเดียวแล้วตัดสินใจเลย
วิเคราะห์ข้อความต่างจากสรุปความอย่างไร
วิเคราะห์ข้อความมีตัวแปรและเงื่อนไขซับซ้อนกว่า ต้องไล่หาความเป็นไปได้ทั้งหมดที่ไม่ขัดเงื่อนไข ส่วนสรุปความเน้นเงื่อนไขแบบถ้า-แล้วหรือข้อเท็จจริงตรงไปตรงมามากกว่า และมีข้อสรุปให้ตัดสิน 3 ข้อแทนที่จะเป็น 2 ข้อ