TGAT2 การคิดอย่างมีเหตุผล · ความสามารถทางเหตุผล
โจทย์สรุปความ TGAT2 ฝึกวิเคราะห์ข้อสรุปพร้อมเฉลยทีละขั้น
ข้อสอบให้เงื่อนไขสั้นๆ มาชุดหนึ่ง แล้วถามว่าข้อสรุป ก. ข. และ ค. ข้อไหนถูกต้องตามเงื่อนไขนั้นบ้าง วัดว่าคุณแยกสิ่งที่สรุปได้จริงออกจากสิ่งที่แค่ดูน่าจะจริงได้แม่นแค่ไหน
อัปเดตล่าสุด
สรุปความคือข้อสอบแบบไหน
สรุปความเป็นโจทย์ในส่วนความสามารถทางเหตุผลของ TGAT2 ข้อสอบให้เงื่อนไขสั้นๆ มาสองถึงสี่ข้อ อาจอยู่ในรูปประโยคเงื่อนไข "ถ้า...แล้ว..." หรือข้อความบอกข้อเท็จจริงตรงๆ ตามด้วยข้อสรุป 3 ข้อคือ ก. ข. และ ค.
หน้าที่ของคุณคือตัดสินแต่ละข้อสรุปว่าถูกแน่นอน ผิดแน่นอน หรือสรุปไม่ได้แน่ชัดจากเงื่อนไขที่ให้มา แล้วเลือกตัวเลือกที่ตรงกับชุดข้อสรุปที่ถูกทั้งหมด ตัวเลือกมีรูปแบบตายตัวคือข้อเดียว หรือสองข้อที่อยู่ติดกัน
กับดักหลักของโจทย์นี้คือการปนกันระหว่าง "น่าจะจริง" กับ "ต้องจริงเสมอ" เงื่อนไข "ถ้า...แล้ว..." เดินได้ทิศทางเดียว การกลับทิศ เช่น เห็นผลแล้วสรุปว่าต้องมีเหตุ เป็นความผิดพลาดที่ข้อสอบชอบทดสอบ
ในแอป AllTCAS โจทย์สรุปความแต่ละข้อมีเฉลยที่ไล่ทีละข้อสรุปว่า ก. ข. และ ค. แต่ละข้อถูก ผิด หรือไม่แน่ชัดเพราะอะไร พร้อมโยงกลับไปยังเงื่อนไขที่ใช้ตัดสิน
วิธีคิดทีละขั้น
- อ่านเงื่อนไขทุกข้อให้ครบก่อน แล้วเขียนย่อเป็นประโยคสั้นๆ ถ้าเป็นประโยค "ถ้า...แล้ว..." ให้จำทิศทางของมันไว้
- เช็คข้อสรุป ก. ทีละข้อ ถามตัวเองว่าเงื่อนไขบังคับให้ข้อสรุปนี้จริงเสมอหรือไม่
- ถ้าเงื่อนไขไม่ได้บังคับ ให้ลองนึกสถานการณ์ที่เงื่อนไขเป็นจริงแต่ข้อสรุปเป็นเท็จ ถ้านึกออกแปลว่าข้อสรุปนั้นไม่แน่ชัดหรือผิด
- ทำแบบเดียวกันกับข้อสรุป ข. และ ค. อย่าให้ผลของข้อก่อนหน้ามาชี้นำข้อถัดไป
- รวมผลทั้งสามข้อสรุปแล้วเทียบกับตัวเลือกที่มีให้ เลือกตัวเลือกที่ตรงกับชุดข้อสรุปที่ถูกทั้งหมดพอดี
โจทย์ตัวอย่างสรุปความพร้อมเฉลย
โจทย์ชุดนี้แต่งขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบ อ่านเฉลยทีละข้อหรือลองทำแบบจับเวลาก็ได้ ในแอปมีโจทย์ให้ฝึกไม่ซ้ำและเฉลยแสดงทีละขั้นบนหน้าจอ
ข้อ ๑
ถ้าร้านอาหารได้รับรีวิวดี ร้านนั้นจะมีลูกค้าเพิ่มขึ้น
ถ้าร้านอาหารมีลูกค้าเพิ่มขึ้น เจ้าของร้านจะขยายสาขา
ร้านก๋วยเตี๋ยวเจ๊หนมได้รับรีวิวดี
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. ร้านก๋วยเตี๋ยวเจ๊หนมมีลูกค้าเพิ่มขึ้น ข. เจ้าของร้านก๋วยเตี๋ยวเจ๊หนมจะขยายสาขา ค. ร้านอาหารทุกร้านที่ขยายสาขาต้องได้รับรีวิวดีมาก่อน
- ๑.ข้อ ก. ข้อเดียว
- ๒.ข้อ ข. ข้อเดียว
- ๓.ข้อ ค. ข้อเดียว
- ๔.ข้อ ก. และ ข.
- ๕.ข้อ ข. และ ค.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๔ ข้อ ก. และ ข.
จากเงื่อนไขข้อสาม ร้านก๋วยเตี๋ยวเจ๊หนมได้รับรีวิวดี และเงื่อนไขข้อแรกบอกว่ารีวิวดีทำให้มีลูกค้าเพิ่มขึ้น จึงสรุปได้ว่าร้านนี้มีลูกค้าเพิ่มขึ้น ข้อสรุป ก. จึงถูกต้อง
เมื่อร้านมีลูกค้าเพิ่มขึ้นแล้ว เงื่อนไขข้อสองบอกว่าจะทำให้เจ้าของร้านขยายสาขา จึงสรุปต่อได้ว่าร้านก๋วยเตี๋ยวเจ๊หนมจะขยายสาขา ข้อสรุป ข. จึงถูกต้อง
ข้อสรุป ค. กลับทิศของเงื่อนไข เงื่อนไขบอกแค่ว่าลูกค้าเพิ่มขึ้นนำไปสู่การขยายสาขา ไม่ได้บอกว่าการขยายสาขาต้องมาจากรีวิวดีเท่านั้น ร้านอาจขยายสาขาด้วยเหตุผลอื่นก็ได้ ข้อสรุป ค. จึงไม่แน่ชัด
ชุดข้อสรุปที่ถูกคือ ก. และ ข. ตรงกับตัวเลือก "ข้อ ก. และ ข."
ข้อ ๒
พนักงานแผนกขายทุกคนต้องผ่านการอบรมด้านลูกค้าสัมพันธ์
พนักงานบางคนที่ผ่านการอบรมด้านลูกค้าสัมพันธ์ได้รับตำแหน่งหัวหน้าทีม
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. พนักงานแผนกขายบางคนได้รับตำแหน่งหัวหน้าทีม ข. พนักงานที่ได้รับตำแหน่งหัวหน้าทีมทุกคนผ่านการอบรมด้านลูกค้าสัมพันธ์ ค. พนักงานแผนกขายทุกคนผ่านการอบรมด้านลูกค้าสัมพันธ์
- ๑.ข้อ ก. ข้อเดียว
- ๒.ข้อ ข. ข้อเดียว
- ๓.ข้อ ค. ข้อเดียว
- ๔.ข้อ ก. และ ข.
- ๕.ข้อ ข. และ ค.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๓ ข้อ ค. ข้อเดียว
เงื่อนไขข้อแรกบอกตรง ๆ ว่าพนักงานแผนกขายทุกคนผ่านการอบรม ข้อสรุป ค. จึงเป็นการกล่าวซ้ำเงื่อนไขข้อแรก ถูกต้องแน่นอน
เงื่อนไขข้อสองบอกแค่ว่าพนักงาน "บางคน" ที่ผ่านการอบรมได้เป็นหัวหน้าทีม ไม่ได้ระบุว่าคนกลุ่มนั้นมาจากแผนกขายหรือแผนกอื่น จึงสรุปไม่ได้ว่าพนักงานขายบางคนเป็นหัวหน้าทีมด้วย ข้อสรุป ก. จึงไม่แน่ชัด
ข้อสรุป ข. เป็นการสลับทิศทางของเงื่อนไขข้อสอง เงื่อนไขบอกว่าคนที่ผ่านอบรมบางคนเป็นหัวหน้าทีม ไม่ได้บอกว่าหัวหน้าทีมทุกคนต้องผ่านการอบรมด้วย อาจมีหัวหน้าทีมที่มาจากเส้นทางอื่นก็ได้ ข้อสรุป ข. จึงไม่แน่ชัดเช่นกัน
มีเพียงข้อสรุป ค. ที่ถูกต้องแน่นอน คำตอบคือ "ข้อ ค. ข้อเดียว"
ข้อ ๓
กิ๊กมาถึงก่อนจูนเสมอ
มิ้นไม่ได้เป็นคนมาถึงคนแรก
กิ๊ก จูน และมิ้น มาต่อคิวซื้อตั๋วคนละครั้ง ไม่มีใครมาถึงพร้อมกัน จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. กิ๊กมาถึงเป็นคนแรก ข. จูนมาถึงก่อนมิ้น ค. มิ้นมาถึงเป็นคนสุดท้าย
- ๑.ข้อ ก. ข้อเดียว
- ๒.ข้อ ข. ข้อเดียว
- ๓.ข้อ ค. ข้อเดียว
- ๔.ข้อ ก. และ ข.
- ๕.ข้อ ข. และ ค.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๑ ข้อ ก. ข้อเดียว
ลองไล่ลำดับที่เป็นไปได้ทั้งหมดของ 3 คน (6 แบบ) แล้วตัดแบบที่ขัดกับเงื่อนไข ("กิ๊กมาก่อนจูน" และ "มิ้นไม่ใช่คนแรก")
เหลือลำดับที่สอดคล้องกันเพียง 2 แบบ: กิ๊ก-จูน-มิ้น และ กิ๊ก-มิ้น-จูน ทั้งสองแบบกิ๊กมาถึงเป็นคนแรกเสมอ ข้อสรุป ก. จึงถูกต้องแน่นอน
ข้อสรุป ข. "จูนมาก่อนมิ้น" เป็นจริงในลำดับแรก แต่เป็นเท็จในลำดับที่สอง (มิ้นมาก่อนจูน) จึงสรุปแน่ชัดไม่ได้
ข้อสรุป ค. "มิ้นมาถึงเป็นคนสุดท้าย" เป็นจริงในลำดับแรก แต่เป็นเท็จในลำดับที่สอง (จูนมาสุดท้าย) จึงสรุปแน่ชัดไม่ได้เช่นกัน
มีเพียงข้อสรุป ก. ที่ถูกต้องในทุกกรณี คำตอบคือ "ข้อ ก. ข้อเดียว"
ข้อ ๔
ถ้าเครื่องจักรขัดข้อง สายการผลิตจะหยุด
ถ้าสายการผลิตหยุด โรงงานจะส่งสินค้าล่าช้า
วันนี้โรงงานส่งสินค้าไม่ล่าช้า
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. วันนี้เครื่องจักรขัดข้อง ข. วันนี้สายการผลิตไม่หยุด ค. ทุกครั้งที่สายการผลิตหยุด สาเหตุมาจากเครื่องจักรขัดข้องเสมอ
- ๑.ข้อ ก. ข้อเดียว
- ๒.ข้อ ข. ข้อเดียว
- ๓.ข้อ ค. ข้อเดียว
- ๔.ข้อ ก. และ ข.
- ๕.ข้อ ข. และ ค.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๒ ข้อ ข. ข้อเดียว
เงื่อนไขข้อสามบอกว่าวันนี้ไม่ล่าช้า ย้อนเงื่อนไขข้อสอง (ถ้าสายการผลิตหยุดจะล่าช้า) ด้วยกฎปฏิเสธผลตาม (modus tollens): เมื่อไม่ล่าช้า สายการผลิตจึงต้องไม่หยุด ข้อสรุป ข. จึงถูกต้อง
ย้อนเงื่อนไขข้อแรกด้วยหลักเดียวกัน: เมื่อสายการผลิตไม่หยุด เครื่องจักรจึงต้องไม่ขัดข้องด้วย ข้อสรุป ก. ที่อ้างว่า "เครื่องจักรขัดข้อง" จึงตรงข้ามกับที่พิสูจน์ได้ เป็นเท็จ
ข้อสรุป ค. อ้างว่าเครื่องจักรขัดข้องเป็นสาเหตุเดียวเสมอที่ทำให้สายการผลิตหยุด ซึ่งเงื่อนไขไม่ได้ระบุไว้ (บอกแค่ว่าเครื่องจักรขัดข้องแล้วจะหยุด ไม่ได้บอกว่าเหตุอื่นทำให้หยุดไม่ได้) จึงสรุปแน่ชัดไม่ได้
คำตอบคือ "ข้อ ข. ข้อเดียว"
ข้อ ๕
ผู้บรรยายในห้อง A ไม่มีใครเป็นนักศึกษาฝึกงาน
ผู้เข้าร่วมบางคนในห้อง A เป็นนักศึกษาฝึกงาน
จากเงื่อนไขข้างต้น ข้อสรุปใดถูกต้อง ก. ผู้เข้าร่วมในห้อง A ทุกคนเป็นนักศึกษาฝึกงาน ข. ผู้บรรยายในห้อง A ทุกคนไม่ใช่นักศึกษาฝึกงาน ค. นักศึกษาฝึกงานทุกคนไม่ใช่ผู้บรรยายในห้อง A
- ๑.ข้อ ก. ข้อเดียว
- ๒.ข้อ ข. ข้อเดียว
- ๓.ข้อ ค. ข้อเดียว
- ๔.ข้อ ก. และ ข.
- ๕.ข้อ ข. และ ค.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๕ ข้อ ข. และ ค.
เงื่อนไขข้อแรกบอกว่า "ไม่มี" ผู้บรรยายคนใดเป็นนักศึกษาฝึกงาน ซึ่งเขียนอีกแบบได้ว่า "ผู้บรรยายทุกคนไม่ใช่นักศึกษาฝึกงาน" ข้อสรุป ข. จึงเป็นการกล่าวซ้ำเงื่อนไขข้อแรก ถูกต้องแน่นอน
ความสัมพันธ์ "ไม่ซ้อนทับกัน" ระหว่างสองกลุ่มเป็นจริงเท่ากันทั้งสองทิศทาง: เมื่อไม่มีผู้บรรยายคนใดเป็นนักศึกษาฝึกงาน ก็ย่อมไม่มีนักศึกษาฝึกงานคนใดเป็นผู้บรรยายเช่นกัน ข้อสรุป ค. จึงถูกต้องด้วย
เงื่อนไขข้อสองบอกแค่ว่าผู้เข้าร่วม "บางคน" เป็นนักศึกษาฝึกงาน ไม่ได้บอกว่าทุกคนเป็น อาจมีผู้เข้าร่วมที่ไม่ใช่นักศึกษาฝึกงานปนอยู่ก็ได้ ข้อสรุป ก. ที่อ้างว่า "ทุกคน" จึงสรุปแน่ชัดไม่ได้ (ด่วนสรุปจาก "บาง" ไปเป็น "ทุก")
ข้อสรุปที่ถูกต้องแน่นอนคือ ข. และ ค. คำตอบคือ "ข้อ ข. และ ค."
เคล็ดลับทำข้อสอบสรุปความ
- ระวังการกลับทิศเงื่อนไข "ถ้า A แล้ว B" ไม่ได้แปลว่า "ถ้า B แล้ว A" เสมอไป
- ข้อสรุปที่ใช้คำว่า "ทุก" หรือ "ไม่มี" ต้องตรวจกรณีสวนทางก่อนเชื่อ
- ถ้าคิดว่าข้อสรุปไหน "น่าจะถูก" แต่หาเงื่อนไขมายืนยันตรงๆ ไม่ได้ ให้จัดเป็นไม่แน่ชัด อย่าเดาว่าถูก
- ทำทีละข้อสรุปแยกกันเสมอ อย่าปล่อยให้ผลจากข้อก่อนหน้ามาปนกับข้อถัดไป
คำถามที่พบบ่อย
สรุปความ TGAT2 ยากไหม
ความยากอยู่ที่การไม่ปนกันระหว่างสิ่งที่เงื่อนไขบังคับให้จริงเสมอกับสิ่งที่แค่ดูน่าจะจริง โดยเฉพาะเงื่อนไข "ถ้า...แล้ว..." ที่เดินได้ทิศทางเดียวเท่านั้น
สรุปความ TGAT2 มีเทคนิคอะไรบ้าง
เช็คข้อสรุปแต่ละข้อแยกกัน ถามตัวเองว่าเงื่อนไขบังคับให้ข้อสรุปนั้นจริงเสมอหรือไม่ ถ้านึกสถานการณ์ที่เงื่อนไขจริงแต่ข้อสรุปเป็นเท็จได้ แปลว่าข้อสรุปนั้นไม่แน่ชัดหรือผิด
สรุปความต่างจากวิเคราะห์ข้อความอย่างไร
สรุปความมีข้อสรุปให้ตัดสิน 3 ข้อคือ ก. ข. และ ค. จากเงื่อนไขสั้นๆ ส่วนวิเคราะห์ข้อความมีข้อสรุป 2 ข้อคือ ก. และ ข. แต่โจทย์มักซับซ้อนกว่า มีตัวแปรหลายตัวแบบปริศนาตรรกะเต็มรูปแบบ