TGAT2 การคิดอย่างมีเหตุผล · ความสามารถทางจำนวน
โจทย์ความเพียงพอของข้อมูล TGAT2 ฝึกตัดสินข้อมูล ก. ข. พร้อมเฉลยทีละขั้น
โจทย์ให้ข้อมูล ก. และ ข. มา แล้วให้ตัดสินว่าข้อมูลแต่ละชุดเพียงพอต่อการตอบคำถามหรือไม่ ไม่ต้องหาคำตอบสุดท้ายเสมอไป
อัปเดตล่าสุด
ความเพียงพอของข้อมูลคือข้อสอบแบบไหน
ความเพียงพอของข้อมูลเป็นโจทย์ในส่วนความสามารถทางจำนวนของ TGAT2 โจทย์ตั้งคำถามหนึ่งข้อ แล้วให้ข้อมูลมาสองชุดคือ ก. และ ข. หน้าที่ของคุณไม่ใช่การหาคำตอบสุดท้ายเสมอไป แต่คือการตัดสินว่าข้อมูลที่ให้มาเพียงพอที่จะตอบคำถามนั้นได้หรือไม่
ตัวเลือกของโจทย์แบบนี้คงที่ทุกข้อ มี 5 ข้อเสมอ คือใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็พอ ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็พอ ต้องใช้ทั้ง ก. และ ข. ร่วมกันจึงจะพอ ใช้ข้อมูลข้อใดข้อหนึ่งก็พอ หรือใช้ข้อมูลทั้งสองข้อรวมกันแล้วก็ยังไม่พอ
กับดักที่พบบ่อยคือเผลอเอาผลจากข้อมูล ก. ไปช่วยตัดสินข้อมูล ข. ทั้งที่ต้องพิจารณาแยกกันก่อนเสมอ อีกกับดักคือเจอข้อความที่ยาวดูมีเนื้อหา แต่จริงๆ ไม่ได้ให้เงื่อนไขใหม่ที่ช่วยหาคำตอบได้ ต้องอ่านให้ออกว่าข้อมูลนั้นเพิ่มอะไรให้โจทย์จริงหรือไม่
ในแอป AllTCAS เฉลยของโจทย์นี้จะพิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียวก่อน ตามด้วยข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว แล้วค่อยดูทั้งสองข้อรวมกัน ให้เห็นทีละขั้นว่าทำไมถึงสรุปว่าเพียงพอหรือไม่เพียงพอ
วิธีคิดทีละขั้น
- อ่านคำถามให้ชัดก่อนว่าโจทย์ถามหาอะไร เช่นค่าของตัวแปรใด หรือความสัมพันธ์แบบไหน
- พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียวก่อน ถามตัวเองว่าข้อมูลนี้ทำให้ได้คำตอบที่แน่นอนเพียงค่าเดียวหรือไม่
- พักผลของข้อ ก. ไว้ก่อน แล้วพิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียวแบบเดียวกัน อย่าเอาผลจากข้อ ก. มาปนกัน
- ถ้าใช้ข้อมูลเดี่ยวแล้วไม่พอทั้งคู่ ให้ลองนำข้อมูลทั้งสองมารวมกันแล้วเช็กอีกครั้งว่าตอบได้แน่นอนหรือไม่
- จับคู่ผลที่ได้กับตัวเลือกทั้ง 5 ข้อ โดยไม่ต้องหาคำตอบสุดท้ายจริงถ้าโจทย์ถามแค่ความเพียงพอ
โจทย์ตัวอย่างความเพียงพอของข้อมูลพร้อมเฉลย
โจทย์ชุดนี้แต่งขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบ อ่านเฉลยทีละข้อหรือลองทำแบบจับเวลาก็ได้ ในแอปมีโจทย์ให้ฝึกไม่ซ้ำและเฉลยแสดงทีละขั้นบนหน้าจอ
ข้อ ๑
กำหนดให้ x และ y เป็นจำนวนที่สอดคล้องกับข้อมูลต่อไปนี้
ข้อมูล ก. x + y = 10
ข้อมูล ข. x - y = 4
x มีค่าเท่าใด
- ๑.ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
- ๒.ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
- ๓.ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
- ๔.ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
- ๕.ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๓ ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียว: x + y = 10 มีตัวแปร 2 ตัวแต่มีสมการเดียว หาค่า x ที่แน่นอนไม่ได้ (มีคู่ x, y ที่สอดคล้องได้หลายคู่) จึงตัดตัวเลือกที่บอกว่า "ก อย่างเดียวพอ" ทิ้งไป
พิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว: x - y = 4 ก็มีตัวแปร 2 ตัวกับสมการเดียวเช่นกัน หาค่า x ที่แน่นอนไม่ได้เหมือนกัน จึงตัดตัวเลือกที่บอกว่า "ข อย่างเดียวพอ" และ "ก หรือ ข ข้อใดข้อหนึ่งพอ" ทิ้งไปด้วย
พิจารณาข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ร่วมกัน: นำสองสมการมาบวกกันจะได้ 2x = 14 จึง x = 7 ซึ่งเป็นคำตอบเดียวที่เป็นไปได้
เมื่อรวมกันแล้วหาคำตอบได้แน่นอน จึงไม่ใช่กรณี "ข้อมูลไม่พอแม้รวมกัน" ด้วย
สรุปว่าต้องใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ร่วมกันจึงจะตอบคำถามได้ ตรงกับตัวเลือกที่ 3
ข้อ ๒
กำหนดให้ x แทนอายุปัจจุบันของกิ๊ก และ y แทนอายุปัจจุบันของกล้า
ข้อมูล ก. ปัจจุบันกิ๊กอายุ 15 ปี
ข้อมูล ข. กล้าอายุน้อยกว่ากิ๊กอยู่ 5 ปี
อีก 3 ปีข้างหน้า กิ๊กจะมีอายุเท่าใด
- ๑.ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
- ๒.ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
- ๓.ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
- ๔.ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
- ๕.ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๑ ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
คำถามต้องการทราบอายุของกิ๊กอีก 3 ปีข้างหน้า ซึ่งคำนวณได้ทันทีถ้ารู้อายุปัจจุบันของกิ๊ก (x)
พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียว: บอกอายุปัจจุบันของกิ๊กตรงๆ ว่า x = 15 ปี จึงบวก 3 ได้อายุ 18 ปีทันที ก. เพียงข้อเดียวก็พอ
พิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว: บอกแค่ผลต่างอายุระหว่างกิ๊กกับกล้า (x - y = 5) โดยไม่รู้อายุจริงของใครเลย จึงหาค่า x ที่แน่นอนไม่ได้ ข. เพียงข้อเดียวไม่พอ
เพราะ ข. อย่างเดียวไม่พอ จึงตัดตัวเลือก "ข อย่างเดียวพอ" และ "ก หรือ ข ข้อใดข้อหนึ่งพอ" ทิ้งไป และเพราะ ก. อย่างเดียวพอแล้ว จึงไม่ใช่กรณีที่ต้องใช้ทั้งสองข้อหรือรวมกันแล้วยังไม่พอ
สรุปว่าใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้ ตรงกับตัวเลือกที่ 1
ข้อ ๓
กำหนดให้ x แทนราคาปากกาต่อด้าม (บาท) และ y แทนราคาสมุดต่อเล่ม (บาท)
ข้อมูล ก. ปากกา 3 ด้าม ราคารวมเท่ากับสมุด 2 เล่ม
ข้อมูล ข. ซื้อปากกา 4 ด้าม จ่ายเงินไป 60 บาท
ปากกา 1 ด้ามราคาเท่าใด
- ๑.ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
- ๒.ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
- ๓.ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
- ๔.ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
- ๕.ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๒ ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
คำถามต้องการทราบราคาปากกา 1 ด้าม (x)
พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียว: 3x = 2y เป็นความสัมพันธ์ระหว่างราคาปากกากับราคาสมุด แต่ไม่รู้ราคาจริงของสมุด (y) เลย จึงหาค่า x ที่แน่นอนไม่ได้ ก. เพียงข้อเดียวไม่พอ
พิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว: 4x = 60 มีตัวแปรเดียวคือ x หารทั้งสองข้างด้วย 4 ได้ x = 15 บาททันที ข. เพียงข้อเดียวก็พอ
เพราะ ก. อย่างเดียวไม่พอ จึงตัดตัวเลือก "ก อย่างเดียวพอ" และ "ก หรือ ข ข้อใดข้อหนึ่งพอ" ทิ้งไป และเพราะ ข. อย่างเดียวพอแล้ว จึงไม่ใช่กรณีที่ต้องใช้ทั้งสองข้อหรือรวมกันแล้วยังไม่พอ
สรุปว่าใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้ ตรงกับตัวเลือกที่ 2
ข้อ ๔
กำหนดให้ x แทนอายุปัจจุบันของแนน และ y แทนอายุปัจจุบันของต้น
ข้อมูล ก. อายุของแนนกับต้นรวมกันได้ 42 ปี
ข้อมูล ข. อายุเฉลี่ยของแนนกับต้นเท่ากับ 21 ปี
อายุรวมกันของแนนกับต้นเท่ากับเท่าใด
- ๑.ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
- ๒.ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
- ๓.ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
- ๔.ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
- ๕.ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๔ ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
คำถามต้องการทราบผลรวม x + y โดยตรง ไม่จำเป็นต้องรู้อายุของแต่ละคนแยกกัน
พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียว: บอกผลรวมอายุตรงๆ ว่า x + y = 42 ปี ตอบคำถามได้ทันที ก. เพียงข้อเดียวก็พอ
พิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว: อายุเฉลี่ย 21 ปี หมายถึง (x + y) ÷ 2 = 21 คูณสองข้างด้วย 2 ได้ x + y = 42 ปีเช่นกัน ข. เพียงข้อเดียวก็พอ
เพราะทั้ง ก. และ ข. ต่างก็สรุปเป็นผลรวมเดียวกันได้ด้วยตัวเอง จึงไม่ใช่กรณีที่ต้องใช้ทั้งสองข้อร่วมกัน และไม่ใช่กรณีข้อมูลไม่พอ
สรุปว่าใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้ ตรงกับตัวเลือกที่ 4
ข้อ ๕
กำหนดให้ x, y และ z แทนคะแนนสอบของพลอย ไอซ์ และบอล ตามลำดับ
ข้อมูล ก. พลอยได้คะแนนมากกว่าไอซ์อยู่ 5 คะแนน
ข้อมูล ข. ไอซ์ได้คะแนนมากกว่าบอลอยู่ 3 คะแนน
คะแนนรวมกันของทั้งสามคนเท่ากับเท่าใด
- ๑.ใช้ข้อมูล ก. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ข. ใช้ตอบไม่ได้
- ๒.ใช้ข้อมูล ข. เพียงข้อเดียวก็ตอบคำถามได้ แต่ข้อมูล ก. ใช้ตอบไม่ได้
- ๓.ต้องใช้ข้อมูล ก. และ ข. ทั้ง 2 ข้อ จึงจะเพียงพอสำหรับตอบคำถาม
- ๔.ใช้ข้อมูล ก. หรือ ข. เพียงข้อใดข้อหนึ่งก็ตอบคำถามได้
- ๕.ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๕ ใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้
คำถามต้องการทราบผลรวม x + y + z ซึ่งมีตัวแปรถึง 3 ตัว
พิจารณาข้อมูล ก. เพียงอย่างเดียว: รู้แค่ผลต่างระหว่างคะแนนพลอยกับไอซ์ (x - y = 5) ไม่รู้คะแนนของบอลเลย จึงหาผลรวมทั้งสามคนไม่ได้ ก. เพียงข้อเดียวไม่พอ
พิจารณาข้อมูล ข. เพียงอย่างเดียว: รู้แค่ผลต่างระหว่างคะแนนไอซ์กับบอล (y - z = 3) ไม่รู้คะแนนของพลอยเลย จึงหาผลรวมทั้งสามคนไม่ได้เช่นกัน ข. เพียงข้อเดียวไม่พอ
พิจารณาข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ร่วมกัน: รู้ผลต่างระหว่างคนติดกันเป็นทอดๆ (x-y และ y-z) แต่ไม่มีตัวเลขคะแนนจริงของใครสักคนเป็นจุดตั้งต้น จึงยังหาผลรวมที่แน่นอนไม่ได้ ต่อให้บวกสองสมการก็ได้แค่ x - z = 8 ซึ่งยังไม่ใช่ผลรวม
เพราะทั้งแยกและรวมกันก็ยังหาคำตอบที่แน่นอนไม่ได้ จึงตัดตัวเลือกอื่นทั้งหมดที่บอกว่ามีข้อมูลชุดใดชุดหนึ่งพอทิ้งไป
สรุปว่าใช้ข้อมูลทั้ง ก. และ ข. ก็ยังไม่เพียงพอที่จะตอบคำถามได้ ตรงกับตัวเลือกที่ 5
เคล็ดลับทำข้อสอบความเพียงพอของข้อมูล
- เช็กข้อมูล ก. และ ข. แยกกันก่อนเสมอ แม้จะรู้สึกว่าต้องใช้ร่วมกันแน่ๆ ก็ตาม
- ถ้าข้อมูลชุดหนึ่งให้เงื่อนไขที่ซ้ำความหมายเดิม ไม่เพิ่มอะไรใหม่ ให้ถือว่าข้อมูลนั้นไม่เพียงพอ
- โจทย์เรขาคณิตให้ระวังกรณีที่ข้อมูลยังปล่อยให้มีรูปทรงได้มากกว่าหนึ่งแบบ
- ไม่ต้องหาคำตอบสุดท้ายเสมอไป แค่ตัดสินว่า "หาค่าได้แน่นอนเพียงค่าเดียว" หรือไม่ก็พอ
คำถามที่พบบ่อย
ความเพียงพอของข้อมูล TGAT2 ต่างจากโจทย์ปัญหาทั่วไปอย่างไร
โจทย์นี้ไม่ได้ถามหาคำตอบตัวเลขสุดท้าย แต่ถามว่าข้อมูลที่ให้มาเพียงพอต่อการหาคำตอบหรือไม่ ตัวเลือกทั้ง 5 ข้อคงที่ทุกข้อ
ต้องแก้สมการจนสุดทุกครั้งไหม
ไม่จำเป็น แค่ตรวจสอบว่าข้อมูลที่ให้พอทำให้ได้คำตอบเดียวที่แน่นอนหรือไม่ก็พอ
ความเพียงพอของข้อมูล TGAT2 มีเทคนิคทำเร็วขึ้นไหม
มี พิจารณาข้อมูล ก. และ ข. แยกกันก่อนเสมอ อย่าเพิ่งเอาผลจากข้อมูลชุดหนึ่งไปปนกับอีกชุด แล้วค่อยดูว่าต้องรวมกันจึงจะพอหรือไม่