TPAT3 ความถนัดด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมศาสตร์ · ด้านมิติสัมพันธ์ (diagrammatic reasoning)
โจทย์พับรูปคลี่เป็นรูปทรง TPAT3 ฝึกมองภาพ 3 มิติ พร้อมเฉลย
ข้อสอบให้รูปคลี่ที่มีลายบนแต่ละหน้า แล้วถามว่าพับขึ้นเป็นรูปทรงแล้วจะได้ภาพไหน วัดว่าคุณหมุนภาพในหัวได้แม่นแค่ไหน
อัปเดตล่าสุด
พับรูปคลี่เป็นรูปทรงคือข้อสอบแบบไหน
พับรูปคลี่เป็นรูปทรงเป็นโจทย์ในส่วนด้านมิติสัมพันธ์ของ TPAT3 โจทย์ให้รูปคลี่ของรูปทรงเรขาคณิตหนึ่งรูป แต่ละหน้ามีลวดลายกำกับอยู่ แล้วให้จินตนาการว่าพับรูปคลี่นั้นขึ้นเป็นรูปทรงสามมิติจะได้หน้าตาแบบไหน
บางข้อให้เลือกภาพที่พับได้จริงจากตัวเลือก บางข้อกลับกันคือให้หาภาพที่พับไม่ได้ ตัวลวงที่พบบ่อยที่สุดคือภาพที่ลายบนหน้าใดหน้าหนึ่งหมุนผิดตำแหน่ง ดูใกล้เคียงภาพที่พับได้จริงมากจนต้องเทียบมุมลายทีละหน้า ส่วนภาพกระจกที่ลายกลับซ้ายขวาก็เจอได้เช่นกันแต่พบน้อยกว่า
ความยากอยู่ที่ต้องหมุนภาพทั้งหมดในหัวโดยไม่มีรูปคลี่จริงให้พับ และต้องจำตำแหน่งของลายบนแต่ละหน้าให้แม่นระหว่างพับ ถ้าจำผิดไปหนึ่งหน้าก็เลือกผิดได้ทันที
ในแอป AllTCAS โจทย์แต่ละข้อสุ่มจากรูปคลี่ที่ตรวจแล้วว่ามีคำตอบเดียว และเฉลยพับรูปทรง 3 มิติให้ดูจริงบนหน้าจอ พร้อมโหมดที่ติดชื่อมุมให้เห็นว่าขอบไหนไปบรรจบกับขอบไหน
วิธีคิดทีละขั้น
- มองรูปคลี่แล้วหาหน้าที่จะเป็นฐานหรือหน้าอ้างอิงก่อน
- ไล่พับแต่ละหน้าเข้าหากันตามแนวเส้นแบ่งทีละคู่ แล้วดูว่าขอบไหนจะมาบรรจบกับขอบไหน
- ตั้งหน้าที่มีลายเด่นที่สุดเป็นจุดยึด แล้วไล่ดูว่าหน้าข้างเคียงหมุนไปอยู่ตำแหน่งใดเมื่อพับจริง
- เทียบภาพตัวเลือกกับผลที่พับได้ ถ้าลายกลับด้านซ้ายขวาให้ตัดออกทันที ต่อให้ตำแหน่งลายดูใกล้เคียงกัน
- ถ้าโจทย์ถามหาข้อที่พับไม่ได้ ให้มองหาภาพที่ลายอยู่ผิดหน้า สลับหน้ากัน หรือกลับด้าน แล้วเลือกภาพนั้น
โจทย์ตัวอย่างพับรูปคลี่เป็นรูปทรงพร้อมเฉลย
โจทย์ชุดนี้แต่งขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบ อ่านเฉลยทีละข้อหรือลองทำแบบจับเวลาก็ได้ ในแอปมีโจทย์ให้ฝึกไม่ซ้ำและเฉลยแสดงทีละขั้นบนหน้าจอ
ข้อ ๑
เมื่อพับรูปคลี่นี้เป็นรูปทรง จะได้ภาพใด
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๓
รูปคลี่สามเหลี่ยมใหญ่: หน้ากลาง (วงกลมใหญ่) เป็นฐาน ปีกทั้งสามพับขึ้นมาบรรจบกัน มุมนอกสุดทั้งสามของสามเหลี่ยมใหญ่จึงมาเป็นยอดเดียวกันของทรง
ดูทิศของลายบนปีก: ลูกศรชี้ไปที่มุมนอก ส่วนโค้งของครึ่งวงกลมหันไปที่มุมนอก และวงกลมเล็กอยู่ที่มุมนอก — เมื่อพับแล้วลายทั้งสามต้องหันเข้ายอดเดียวกัน
หน้าวงกลมเล็ก (ปีกล่าง) ใช้ขอบด้านขวาประกบกับหน้าครึ่งวงกลม (ปีกบนขวา) เมื่อตั้งหน้าวงกลมเล็กให้วงกลมอยู่ด้านบน ขอบนั้นจะกลับมาอยู่ทางซ้าย หน้าครึ่งวงกลมจึงต้องอยู่ทางซ้ายของหน้าวงกลมเล็ก
ข้อ 3 วงกลมเล็กชิดยอด ครึ่งวงกลมอยู่ทางซ้ายและหันส่วนโค้งเข้ายอด ตรงทุกเงื่อนไข จึงพับได้จริง
ข้อ 1 ครึ่งวงกลมหันส่วนโค้งไปทางมุมซ้าย ไม่ได้หันเข้ายอด แปลว่าลายหน้านั้นหมุนผิด
ข้อ 2 มีกรอบสี่เหลี่ยม ซึ่งไม่มีอยู่บนรูปคลี่เลย
ข้อ 4 สลับข้างกัน หน้าวงกลมเล็กอยู่ทางซ้ายของหน้าครึ่งวงกลม ได้ภาพที่เป็นภาพกระจกของทรงจริง
ข้อ 5 มีครึ่งวงกลมสองหน้า แต่รูปคลี่มีหน้าครึ่งวงกลมแค่หน้าเดียว
- ๑.
ข้อ ๒
เมื่อพับรูปคลี่นี้เป็นรูปทรง จะได้ภาพใด
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๕
รูปคลี่แถวเรียง: หน้าจุด 2 จุดกับหน้ากรอบสี่เหลี่ยมไม่ได้ติดกันบนกระดาษ แต่ทั้งคู่แตะมุมล่างขวาของหน้าแท่ง (จุดกลางรูปคลี่) เมื่อพับ ช่องว่างระหว่างสองหน้านี้จะปิด ทั้งสองหน้าจึงมาประกบกันเป็นสันเดียว ปลายหนึ่งของสันคือจุดกลางรูปคลี่ อีกปลายคือมุมไกลของหน้าจุด
แนวจุด 2 จุดในรูปคลี่ชี้ไปยังมุมไกลของหน้าตัวเอง ภาพจริงที่เห็นสองหน้านี้ติดกันจึงต้องมีแนวจุดชี้ไปที่ปลายของสันกลาง ส่วนกรอบสี่เหลี่ยมวางด้านขนานกับขอบที่จะไปประกบหน้าจุด จึงต้องขนานกับสันกลาง
ข้อ 5 จุดชี้ลงไปปลายล่างของสัน กรอบสี่เหลี่ยมขนานกับสัน และเมื่อมองลงจากปลายบน (จุดกลางรูปคลี่) หน้าจุด หน้าแท่งที่ซ่อนอยู่ด้านหลัง และหน้ากรอบ วนทวนเข็มนาฬิกาเหมือนในรูปคลี่ จึงพับได้จริง
ข้อ 1 และข้อ 2 แนวจุดชี้ออกไปมุมนอก (มุมขวาและมุมซ้าย) ไม่ได้ชี้ไปที่ปลายสันกลาง ลายหน้านั้นหมุนผิด
ข้อ 3 กรอบสี่เหลี่ยมขนานกับขอบนอกด้านล่างซ้าย ไม่ได้ขนานกับสันกลาง ลายหน้านั้นหมุนผิด
ข้อ 4 จุดชี้ขึ้น แปลว่าปลายบนต้องเป็นมุมไกลของหน้าจุด ถ้าจัดทรงให้เป็นแบบนั้นจริง หน้ากรอบจะไปอยู่ทางขวาของหน้าจุด ไม่ใช่ทางซ้าย ภาพนี้จึงเป็นภาพกระจกของข้อ 5
- ๑.
ข้อ ๓
เมื่อพับรูปคลี่นี้เป็นรูปทรง ข้อใดพับไม่ได้
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๒
ข้อนี้ถามหาภาพที่พับไม่ได้ ภาพทั้ง 5 มองลงมาที่ยอดหนึ่งของทรง จึงเห็น 3 หน้าที่ล้อมยอดนั้น และในรูปคลี่สามเหลี่ยมใหญ่ มุมนอกสุดทั้งสามจะพับมาเป็นยอดเดียวกัน (ยอดนอก)
จับคู่ลายในรูปคลี่ไว้ก่อน: ลูกศร (ปีกล่างขวา) ชี้ไปที่มุมที่หน้าลูกศรแตะหน้าวงกลม 2 วง (ปีกบน) และที่มุมนั้นหน้าวงกลม 2 วงมีวงกลมอยู่พอดี ส่วนวงกลมอีกวงอยู่ที่ยอดนอก ซึ่งเป็นมุมเดียวกับที่ครึ่งวงกลมหันส่วนโค้งไปหา
ข้อ 2 ลูกศรชี้ไปที่มุมบนขวาซึ่งเป็นมุมที่หน้าลูกศรแตะหน้าวงกลม 2 วง แต่หน้าวงกลม 2 วงไม่มีวงกลมที่มุมนั้น วงกลมไปอยู่ที่มุมล่างแทน แปลว่าลายหน้านั้นหมุนผิด ข้อ 2 จึงพับไม่ได้และเป็นคำตอบ
ข้อ 3 เห็นสามหน้าชุดเดียวกับข้อ 2 แต่วงกลมอยู่ที่ยอดกลางและมุมบนขวาตรงกับปลายลูกศร ครึ่งวงกลมหันเข้ายอดกลาง จึงพับได้จริง
ข้อ 1 คือยอดเดียวกันที่หมุนไปอีกมุมหนึ่ง ลูกศรชี้ไปมุมล่างซึ่งมีวงกลมของหน้าวงกลม 2 วงอยู่ ถูกต้อง
ข้อ 4 และข้อ 5 มองจากยอดอื่นที่หน้าวงแหวน (หน้ากลางของรูปคลี่) ร่วมด้วย ตรวจแล้วลายทุกหน้าหันตรงกับรูปคลี่ จึงพับได้จริงทั้งคู่
- ๑.
ข้อ ๔
เมื่อพับรูปคลี่นี้เป็นรูปทรง ข้อใดพับไม่ได้
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๔
ข้อนี้ถามหาภาพที่พับไม่ได้ ลายที่ตัดสินง่ายที่สุดคือธง เพราะธงเป็นลายไม่สมมาตร ส่องกระจกแล้วหน้าตาเปลี่ยน
ในรูปคลี่ ถ้าหมุนให้เสาตั้งขึ้น (ผืนธงอยู่ปลายบนของเสา) ผืนธงจะชี้ไปทางขวาของเสา การพับและการหมุนทรงไม่ทำให้ลายกลับด้าน ทุกภาพที่พับได้จริงจึงต้องเห็นผืนธงชี้ขวาของเสาเมื่อหมุนเสาให้ตั้งขึ้น
ข้อ 4 เมื่อหมุนเสาให้ตั้งขึ้น ผืนธงชี้ไปทางซ้าย เป็นภาพสะท้อนในกระจก พับจากรูปคลี่นี้ไม่ได้ ข้อ 4 จึงเป็นคำตอบ
เทียบกับข้อ 3 ที่เห็นหน้าคู่เดียวกัน (ธงกับแท่ง) แต่ผืนธงยังชี้ขวาของเสา ข้อ 3 จึงพับได้
ข้อ 1, 2 และ 5 ผืนธงชี้ขวาของเสา และลายของหน้าที่ติดกันหันตรงกับรูปคลี่ทุกภาพ จึงพับได้จริงทั้งหมด
- ๑.
ข้อ ๕
เมื่อพับรูปคลี่นี้เป็นรูปทรง จะได้ภาพใด
- ๑.
- ๒.
- ๓.
- ๔.
- ๕.
ดูเฉลยและวิธีคิด
คำตอบ: ข้อ ๑
รูปคลี่สามเหลี่ยมใหญ่: หน้ากลางมีจุด 2 จุดเรียงเป็นแนวไปยังมุมบนขวาของหน้ากลาง ซึ่งเป็นมุมที่หน้ากลาง หน้าตะขอ (ปีกบน) และหน้าลูกศร (ปีกล่างขวา) มาพบกัน
ลูกศรชี้ไปยังมุมนอกสุดของปีกตัวเอง ซึ่งพับแล้วคือยอดที่หน้าลูกศรมาพบหน้าตะขอและหน้ากรอบสี่เหลี่ยม
ข้อ 1 มองลงที่ยอดซึ่งหน้าจุด หน้าลูกศร และหน้าตะขอล้อมอยู่ จุดเรียงเข้ายอดกลาง ลูกศรชี้ไปมุมที่ติดหน้าตะขอ และตะขอหันตามรูปคลี่ จึงพับได้จริง
ข้อ 2 ลายแต่ละหน้าดูหันเข้ามุมถูก แต่ลำดับหน้ารอบยอดวนกลับทาง (ตะขอย้ายไปขวา จุดย้ายไปซ้าย) และตะขอถูกวาดกลับด้าน เป็นภาพกระจกของทรงจริง
ข้อ 3 จุดเรียงลงไปมุมล่าง ไม่ได้เข้ายอดที่สามหน้านี้มาพบกัน
ข้อ 4 ลูกศรชี้เข้ายอดกลาง แต่ลูกศรต้องชี้ไปยังมุมที่ติดหน้าตะขอและไม่ติดหน้าจุด
ข้อ 5 หน้าจุดกับหน้าตะขอประกบกันที่สันกลาง แนวจุดจึงต้องชี้ไปที่ปลายสันนั้น แต่ภาพนี้ชี้ออกไปมุมขวา ลายหน้าจุดหมุนผิด
- ๑.
เคล็ดลับทำข้อสอบพับรูปคลี่เป็นรูปทรง
- ลองพับกระดาษจริงสักสองสามชิ้นก่อนฝึกในแอป จะช่วยให้นึกภาพการหมุนในหัวง่ายขึ้นมาก
- ภาพที่ลายหน้าใดหน้าหนึ่งหมุนผิดตำแหน่งคือกับดักที่ออกบ่อยที่สุด ต้องเช็กทุกหน้าให้ครบแม้ตัวเลือกจะดูคล้ายภาพถูกแล้วก็ตาม (ภาพกระจกก็ยังต้องเช็กควบคู่กันไป)
- จำหน้าที่อยู่ตรงข้ามกันในรูปคลี่ไว้ก่อน จะช่วยตัดตัวเลือกที่ให้สองหน้านั้นมาติดกันผิดได้เร็ว
- ถ้าเวลาไม่พอ ให้เทียบแค่สองสามหน้าที่มีลายเด่นที่สุดก่อน ไม่ต้องไล่ครบทุกหน้า
คำถามที่พบบ่อย
พับรูปคลี่เป็นรูปทรงของ TPAT3 ยากตรงไหน
ยากตรงต้องหมุนภาพในหัวโดยไม่มีของจริงให้พับ และต้องแยกภาพกระจกออกจากภาพที่พับได้จริง ซึ่งมักดูคล้ายกันมากจนแยกยาก
พับรูปคลี่เป็นรูปทรงมีเทคนิคดูออกเร็วขึ้นไหม
มี ตั้งหน้าที่มีลายเด่นที่สุดเป็นจุดยึดแล้วไล่ดูหน้าข้างเคียงทีละคู่ตามแนวเส้นแบ่ง และเช็กว่าลายแต่ละหน้าหมุนตรงตำแหน่งไหมก่อนเสมอ เพราะภาพที่ลายหมุนผิดตำแหน่งเป็นตัวลวงที่ออกบ่อยที่สุด (รองลงมาคือภาพกระจกที่ลายกลับด้าน)