ระบบหายใจ A-Level ชีววิทยา (ชีวะ) โจทย์ชี้ตำแหน่งบนภาพพร้อมเฉลย ลองทำจับเวลาได้

คำตอบ: ข้อ ๓ ฝาปิดกล่องเสียง

จุดที่ชี้อยู่เหนือกล่องเสียงเล็กน้อย เป็นแผ่นบางที่คว่ำปิดเปิดได้ คุณต้องแยกจากกล่องเสียงซึ่งเป็นโครงสร้างที่มีสายเสียงอยู่ถัดลงไปจากจุดนี้ และไม่ใช่แผ่นปิดเปิด

ฝาปิดกล่องเสียงเป็นแผ่นกระดูกอ่อนที่คว่ำปิดกล่องเสียงเวลากลืนอาหาร กันไม่ให้อาหารหรือน้ำลงหลอดลม ตรงกับตำแหน่งแผ่นบางเหนือกล่องเสียงในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

คอหอยอยู่เหนือขึ้นไปอีก เป็นทางร่วมของอากาศและอาหารก่อนแยกเป็นหลอดลมกับหลอดอาหาร ไม่ใช่จุดที่ชี้

ท่อลมอยู่ต่ำกว่าฝาปิดกล่องเสียงลงไปมาก คนละตำแหน่งกับจุดที่ชี้

ช่องปากอยู่ด้านหน้าบน คนละตำแหน่งกับจุดที่ชี้เช่นกัน

คำตอบ: ข้อ ๔ เก็บอากาศใหม่ที่หายใจเข้า แล้วดันอากาศนั้นผ่านเข้าปอดขณะหายใจออก ทำให้อากาศไหลผ่านปอดในทิศทางเดียว

จุดที่ชี้อยู่ที่ถุงลมด้านท้ายลำตัวในภาพล่าง ซึ่งกำลังถูกบีบให้แฟบลง (ลูกศรเล็กรอบถุงชี้เข้าหาถุง) คือถุงลมส่วนหลัง คุณต้องแยกถุงลมนี้ออกจากถุงลมส่วนหน้าที่อยู่ใกล้ส่วนอก และจากปอดที่เป็นท่อเล็กเรียงขนานกันตรงกลาง

ถุงลมส่วนหลังรับอากาศใหม่ส่วนใหญ่ไว้ขณะหายใจเข้า เมื่อหายใจออกถุงลมถูกบีบจึงดันอากาศนั้นเข้าสู่ปอด อากาศจึงไหลผ่านปอดในทิศทางเดียวทั้งตอนหายใจเข้าและหายใจออก ตรงกับถุงลมที่จุดชี้ คำตอบจึงถูกต้อง

การแลกเปลี่ยนแก๊สกับเลือดเกิดที่พาราบรองไคซึ่งเป็นท่อเล็กในปอด ถุงลมของนกมีผนังบางและมีหลอดเลือดน้อย ทำหน้าที่คล้ายเครื่องสูบลมเท่านั้น ไม่ได้แลกเปลี่ยนแก๊ส

การรับอากาศที่ผ่านปอดแล้วไว้ชั่วคราวก่อนปล่อยออกทางท่อลมเป็นหน้าที่ของถุงลมส่วนหน้า ไม่ใช่ถุงลมส่วนหลังที่จุดชี้

ท่อลมเป็นท่อแรกที่นำอากาศจากภายนอกเข้าสู่ร่างกาย ส่วนการสูบฉีดเลือดเป็นหน้าที่ของหัวใจ ทั้งสองไม่ใช่หน้าที่ของถุงลม

คำตอบ: ข้อ ๑ แลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์กับเลือดผ่านผนังบาง

จุดที่ชี้อยู่เป็นเส้นเลือดฝอยเล็กจำนวนมากที่พันรอบถุงลม ไม่ใช่ท่อทางเดินอากาศหรือต่อมสร้างเมือกในภาพเดียวกัน คุณต้องแยกก่อนว่าเป็นหลอดเลือดไม่ใช่ทางเดินอากาศ

ร่างแหหลอดเลือดฝอยที่หุ้มถุงลมมีผนังบางมากเพียงเซลล์เดียว วางแนบชิดผนังถุงลมที่บางเช่นกัน ทำให้แก๊สออกซิเจนจากอากาศในถุงลมแพร่เข้าสู่เลือดและคาร์บอนไดออกไซด์แพร่ออกจากเลือดได้ง่าย ตรงกับตำแหน่งในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

การสร้างเมือกเป็นหน้าที่ของต่อมสร้างเมือกที่อยู่คนละตำแหน่งในภาพ ไม่ใช่หลอดเลือดฝอยที่จุดชี้

การลำเลียงอากาศเข้าสู่ถุงลมเป็นหน้าที่ของท่อถุงลม ไม่ใช่หลอดเลือดฝอยที่ล้อมรอบถุงลมอยู่ภายนอก

การพยุงโครงสร้างและการกรองฝุ่นไม่ใช่หน้าที่ของหลอดเลือดฝอย แต่เป็นหน้าที่ของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันรอบถุงลมและขนในโพรงจมูกตามลำดับ

คำตอบ: ข้อ ๑ หดตัวและเลื่อนต่ำลงจนแบนราบ ทำให้ช่องอกขยายและอากาศไหลเข้าปอด

ภาพแสดงเงาโปร่งของตำแหน่งกะบังลมเดิมไว้เทียบกับตำแหน่งใหม่ที่จุดชี้ ซึ่งอยู่ต่ำกว่าและแบนกว่าเดิม พร้อมลูกศรกะบังลมดันขึ้นสวนทางเป็นตัวช่วยยืนยันทิศ คุณต้องอ่านทิศทางการเปลี่ยนตำแหน่งนี้ให้ถูกก่อนตอบหน้าที่

เมื่อกะบังลมหดตัว รูปร่างที่โค้งเหมือนโดมจะเลื่อนต่ำลงและแบนราบ ทำให้ปริมาตรช่องอกเพิ่มขึ้น ความดันอากาศในช่องอกจึงลดลงต่ำกว่าความดันบรรยากาศภายนอก อากาศจากภายนอกจึงไหลเข้าสู่ปอดตามส่วนต่างความดัน ตรงกับสัญลักษณ์ความดันลบและลูกศรอากาศไหลเข้าในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

การคลายตัวและโค้งขึ้นสูงเป็นลักษณะของกะบังลมช่วงหายใจออก ซึ่งเป็นทิศตรงข้ามกับตำแหน่งที่จุดชี้ในภาพนี้

การบีบตัวดันเลือดกลับหัวใจเป็นหน้าที่ของกล้ามเนื้อหัวใจและหลอดเลือดดำ ไม่ใช่กะบังลม

การกรองอากาศเป็นหน้าที่ของขนและเยื่อบุในโพรงจมูก ส่วนแรงตึงผิวในถุงลมเกี่ยวกับสารลดแรงตึงผิวในถุงลมเอง ไม่ใช่หน้าที่ของกะบังลม

คำตอบ: ข้อ ๔ ผนังทรวงอกที่ยุบเข้า

จุดที่ชี้อยู่บริเวณขอบด้านข้างของช่องอก เป็นเส้นที่แสดงว่าซี่โครงและผนังทรวงอกเคลื่อนเข้าหาตัว คุณต้องแยกจากกะบังลมซึ่งอยู่ด้านล่างและเป็นเส้นโค้งแนวนอน

ผนังทรวงอกที่ยุบเข้าเกิดจากกล้ามเนื้อระหว่างซี่โครงคลายตัว ซี่โครงจึงเลื่อนต่ำและเข้าหากัน ทำให้ปริมาตรช่องอกลดลงและดันอากาศออกจากปอด ตรงกับตำแหน่งเส้นขอบด้านข้างที่ยุบเข้าในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

กะบังลมที่คลายตัวโค้งขึ้นเป็นเส้นโค้งแนวนอนด้านล่างของภาพ คนละตำแหน่งกับเส้นขอบด้านข้างที่จุดชี้

ปอดข้างขวาและปอดข้างซ้ายเป็นก้อนอวัยวะที่อยู่ภายในกรอบผนังทรวงอก ไม่ใช่ตัวเส้นขอบผนังทรวงอกเอง

หลอดลมอยู่กึ่งกลางบนของภาพ เป็นท่อตรงกลาง คนละตำแหน่งกับขอบผนังทรวงอกด้านข้างที่จุดชี้