A-Level ชีววิทยา · ระบบและการทำงานต่าง ๆ ของสัตว์และมนุษย์

ระบบย่อยอาหาร A-Level ชีววิทยา (ชีวะ) โจทย์ชี้ตำแหน่งบนภาพพร้อมเฉลย ลองทำจับเวลาได้

ข้อสอบให้ภาพอวัยวะในระบบย่อยอาหารมา แล้วให้คุณชี้ว่าจุดที่ลูกศรชี้คือโครงสร้างอะไรหรือทำหน้าที่อะไร วัดว่าคุณจำภาพจากตำราได้แม่นแค่ไหน ไม่ใช่แค่ท่องชื่อ

อัปเดตล่าสุด

ข้อสอบระบบย่อยอาหารถามอะไรบ้าง

ระบบย่อยอาหารในข้อสอบ A-Level ชีววิทยาครอบคลุมทั้งการย่อยอาหารของสัตว์กลุ่มต่างๆ และระบบย่อยอาหารของมนุษย์ตั้งแต่ปากไปจนถึงลำไส้ใหญ่ เนื้อหาส่วนมนุษย์เน้นที่ทางเดินอาหาร กระเพาะ ลำไส้เล็ก ตับ และตับอ่อน เพราะเป็นจุดที่มีโครงสร้างย่อยเยอะและสอบถามบ่อย

โจทย์มักให้ภาพตัดขวางของอวัยวะ เช่น ผนังกระเพาะที่มีต่อมสร้างกรดและเอนไซม์ ลำไส้เล็กที่มีวิลลัสยื่นออกมาเพิ่มพื้นที่ดูดซึม หรือภาพตับกับตับอ่อนที่วางชิดกัน แล้วมีลูกศรชี้จุดหนึ่งให้คุณตอบว่าโครงสร้างนั้นชื่ออะไรหรือทำหน้าที่อะไร

กับดักที่พบบ่อยคือโครงสร้างที่อยู่ใกล้กันในภาพแต่ทำหน้าที่ต่างกัน เช่น ตับกับตับอ่อน หรือเซลล์ในต่อมกระเพาะหลายชนิดที่หน้าตาคล้ายกัน คนที่จำได้แค่ชื่อจากตารางมักตอบผิดเมื่อเจอภาพจริงที่มุมหรือสัดส่วนต่างจากในหนังสือ

ในแอป AllTCAS โจทย์ระบบย่อยอาหารใช้ภาพจากตำราจริงที่มีลูกศรชี้โครงสร้างหนึ่งจุด บางข้อถามตรงว่าจุดนั้นคืออะไรหรือทำหน้าที่อะไร บางข้อกลับด้านให้คุณหาว่าจุด A ถึง E จุดไหนคือโครงสร้างที่โจทย์ถาม ตัวเลือกมี 5 ข้อ เฉลยอธิบายเหตุผลของทุกตัวเลือก และเลือกฝึกเฉพาะหัวข้อย่อยในบทได้

หัวข้อย่อยที่เลือกฝึกได้

  • การย่อยอาหารของสัตว์
  • ทางเดินอาหาร ปาก กระเพาะ
  • ลำไส้เล็ก ตับ และตับอ่อน
  • การดูดซึมและลำไส้ใหญ่

วิธีอ่านภาพให้ตอบได้

  1. มองภาพรวมก่อนว่าเป็นอวัยวะส่วนไหนของทางเดินอาหาร จากรูปร่างและตำแหน่งในภาพ
  2. ไล่จากจุดที่ลูกศรชี้ไปยังโครงสร้างข้างเคียง เพื่อเทียบว่าจุดนั้นอยู่ชั้นไหนของผนังหรืออยู่ในอวัยวะใด
  3. ถ้าจำชื่อไม่ได้ให้นึกถึงหน้าที่ก่อน เช่น จุดที่มีลักษณะเป็นขนเล็กๆ ยื่นเข้าไปในช่องว่างของลำไส้เล็กทำหน้าที่ดูดซึมจึงเป็นวิลลัส
  4. อ่านตัวเลือกให้ครบทั้ง 5 ข้อก่อนตอบ เพราะตัวเลือกลวงมักเป็นโครงสร้างข้างเคียงที่อยู่ในภาพเดียวกัน
  5. ถ้าโจทย์กลับด้านถามหาจุด A ถึง E ให้ทวนหน้าที่ของโครงสร้างที่ถามก่อน แล้วค่อยไล่หาตำแหน่งบนภาพที่ตรงกับหน้าที่นั้น
  6. ตรวจคำตอบอีกครั้งโดยดูว่าตำแหน่งที่เลือกสอดคล้องกับอวัยวะข้างเคียงในภาพหรือไม่

โจทย์ตัวอย่างระบบย่อยอาหารพร้อมเฉลย

โจทย์ชุดนี้แต่งขึ้นเพื่ออธิบายรูปแบบ อ่านเฉลยทีละข้อหรือลองทำแบบจับเวลาก็ได้ ในแอปมีโจทย์ให้ฝึกไม่ซ้ำและเฉลยแสดงทีละขั้นบนหน้าจอ

  1. ข้อ ๑

    ภาพแผนภาพระบบย่อยอาหารของมนุษย์ทั้งระบบ มีลูกศรชี้อวัยวะขนาดใหญ่ที่อยู่ใต้กระบังลมฝั่งขวาบน

    ภาพนี้เป็นแผนภาพระบบย่อยอาหารของมนุษย์ทั้งระบบ จุดที่ลูกศรชี้ในภาพคืออวัยวะใด

    1. ๑.ตับอ่อน
    2. ๒.กระเพาะอาหาร
    3. ๓.ตับ
    4. ๔.ถุงน้ำดี
    5. ๕.ลำไส้เล็ก
    ดูเฉลยและวิธีคิด

    คำตอบ: ข้อ ๓ ตับ

    อวัยวะที่จุดชี้เป็นก้อนใหญ่อยู่ใต้กระบังลมค่อนไปทางขวาบนของช่องท้อง อยู่เหนือถุงน้ำดี คุณต้องแยกตำแหน่งนี้จากกระเพาะที่เป็นถุงสีส้มอ่อนอยู่ทางฝั่งขวาของภาพ

    ตับเป็นอวัยวะขนาดใหญ่ที่สุดในช่องท้อง อยู่ใต้กระบังลมฝั่งขวาบน ทำหน้าที่สร้างน้ำดีและเมแทบอลิซึมสารอาหาร ตรงกับตำแหน่งและขนาดในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

    ตับอ่อนอยู่ต่ำกว่าและวางแนบอยู่ข้างลำไส้เล็กส่วนต้น มีขนาดเล็กกว่าตับมาก จึงไม่ใช่จุดที่ชี้

    ถุงน้ำดีเป็นถุงเล็กที่แนบอยู่ใต้ตับ ไม่ใช่ก้อนใหญ่ที่จุดชี้เอง

    กระเพาะอาหารและลำไส้เล็กอยู่ตำแหน่งอื่นของภาพ กระเพาะเป็นถุงสีส้มอ่อนขนาดใหญ่อยู่ทางฝั่งขวาของภาพถัดจากตับ ส่วนลำไส้เล็กอยู่ต่ำลงไปอีก คนละตำแหน่งกับจุดที่ถาม

  2. ข้อ ๒

    ภาพแผนภาพระบบย่อยอาหารของมนุษย์ทั้งระบบ มีลูกศรชี้อวัยวะยาวเรียวที่วางแนบอยู่ข้างลำไส้เล็กส่วนต้น ใต้กระเพาะอาหาร

    ภาพนี้เป็นแผนภาพระบบย่อยอาหารของมนุษย์ทั้งระบบ อวัยวะที่จุดชี้ในภาพวางตัวแนบกับลำไส้เล็กส่วนต้น ทำหน้าที่ใด

    1. ๑.สร้างน้ำดีเพื่อช่วยย่อยไขมัน
    2. ๒.หลั่งเอนไซม์ย่อยสารอาหารและสารไบคาร์บอเนตเข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น
    3. ๓.เก็บพักน้ำดีแล้วปล่อยเข้าสู่ลำไส้เล็กเมื่อมีไขมันมา
    4. ๔.หลั่งกรดไฮโดรคลอริกและเพปซินเพื่อย่อยโปรตีนเบื้องต้น
    5. ๕.ดูดซึมสารอาหารที่ย่อยแล้วเข้าสู่กระแสเลือด
    ดูเฉลยและวิธีคิด

    คำตอบ: ข้อ ๒ หลั่งเอนไซม์ย่อยสารอาหารและสารไบคาร์บอเนตเข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น

    อวัยวะที่จุดชี้เป็นก้อนยาวเรียวมีลายริ้วคล้ายซี่โครง วางแนบอยู่ข้างลำไส้เล็กส่วนต้นที่วาดเป็นรูปพัดมีริ้วรัศมี จุดชี้อยู่ในเนื้ออวัยวะลายซี่โครงนี้เอง ไม่ใช่ในส่วนโค้งรูปพัดของลำไส้เล็ก คุณต้องแยกอวัยวะนี้ออกจากลำไส้เล็กส่วนต้น ตับที่เป็นก้อนใหญ่ด้านบน และถุงน้ำดีที่เป็นถุงเล็กก่อน

    ตับอ่อนหลั่งเอนไซม์ย่อยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน พร้อมสารไบคาร์บอเนตเพื่อลดความเป็นกรดของอาหารที่มาจากกระเพาะ เข้าสู่ลำไส้เล็กส่วนต้น ตรงกับตำแหน่งอวัยวะในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

    การสร้างน้ำดีเป็นหน้าที่ของตับ ส่วนการเก็บพักน้ำดีเป็นหน้าที่ของถุงน้ำดี ทั้งสองอวัยวะนี้อยู่คนละตำแหน่งกับจุดที่ชี้

    การหลั่งกรดไฮโดรคลอริกและเพปซินเป็นหน้าที่ของผนังกระเพาะอาหาร ซึ่งอยู่เหนือจุดที่ชี้ขึ้นไป

    การดูดซึมสารอาหารเป็นหน้าที่ของผนังลำไส้เล็กที่มีวิลลัส ไม่ใช่หน้าที่ของอวัยวะที่จุดชี้ซึ่งทำหน้าที่หลั่งสารออกมาเท่านั้น

  3. ข้อ ๓

    ภาพตัดตามยาวของฟันมนุษย์ แสดงชั้นเนื้อเยื่อต่างๆ ตั้งแต่ตัวฟันถึงรากฟัน มีลูกศรชี้ชั้นนอกสุดของตัวฟัน

    ภาพนี้เป็นภาพตัดตามยาวของฟันมนุษย์ จุดที่ลูกศรชี้อยู่ที่ผิวนอกสุดของส่วนตัวฟันที่โผล่พ้นเหงือก คือโครงสร้างใด

    1. ๑.เนื้อฟัน
    2. ๒.ซีเมนต์
    3. ๓.เคลือบฟัน
    4. ๔.เหงือก
    5. ๕.กระดูกเบ้าฟัน
    ดูเฉลยและวิธีคิด

    คำตอบ: ข้อ ๓ เคลือบฟัน

    จุดที่ชี้อยู่ที่ชั้นนอกสุดของส่วนตัวฟันซึ่งเป็นส่วนที่โผล่พ้นเหงือกออกมา คุณต้องดูว่าอยู่ชั้นนอกสุด ไม่ใช่ชั้นในอย่างเนื้อฟันหรือโพรงฟัน

    เคลือบฟันเป็นชั้นนอกสุดที่แข็งที่สุดในร่างกาย หุ้มตัวฟันไว้เพื่อป้องกันการสึกกร่อนจากการบดเคี้ยว ตรงกับตำแหน่งชั้นนอกสุดในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

    เนื้อฟันอยู่ชั้นถัดเข้าไปจากเคลือบฟัน แข็งน้อยกว่าและไม่ใช่ชั้นนอกสุดที่จุดชี้

    ซีเมนต์หุ้มอยู่ที่รากฟันใต้เหงือก ไม่ใช่ผิวนอกของตัวฟันที่จุดชี้

    เหงือกและกระดูกเบ้าฟันเป็นเนื้อเยื่อที่ยึดฟันไว้กับขากรรไกร อยู่คนละตำแหน่งกับผิวเคลือบฟันที่จุดชี้

  4. ข้อ ๔

    ภาพตัดตามยาวของฟันมนุษย์ มีลูกศรชี้ช่องกลวงตรงใจกลางฟันที่ล้อมรอบด้วยชั้นเนื้อฟัน

    ภาพนี้เป็นภาพตัดตามยาวของฟันมนุษย์ จุดที่ลูกศรชี้อยู่ที่ช่องกลวงตรงใจกลางฟัน ทำหน้าที่ใด

    1. ๑.ป้องกันการสึกกร่อนของตัวฟันจากแรงบดเคี้ยว
    2. ๒.ยึดรากฟันให้ติดแน่นกับกระดูกเบ้าฟัน
    3. ๓.ห่อหุ้มรากฟันเพื่อป้องกันเชื้อโรคจากภายนอก
    4. ๔.เป็นโพรงกลางฟันที่มีเส้นเลือดและเส้นประสาทมาหล่อเลี้ยงและรับความรู้สึกของฟัน
    5. ๕.ลำเลียงแรงบดเคี้ยวจากตัวฟันไปกระจายทั่วรากฟัน
    ดูเฉลยและวิธีคิด

    คำตอบ: ข้อ ๔ เป็นโพรงกลางฟันที่มีเส้นเลือดและเส้นประสาทมาหล่อเลี้ยงและรับความรู้สึกของฟัน

    จุดที่ชี้อยู่ตรงกลางฟัน เป็นช่องกลวงที่ล้อมรอบด้วยเนื้อฟันทุกด้าน คุณต้องแยกจากชั้นนอกอย่างเคลือบฟันหรือเนื้อเยื่อรอบรากฟันอย่างซีเมนต์และเหงือก

    โพรงฟันเป็นช่องกลวงกลางฟันที่มีเส้นเลือดและเส้นประสาทเดินผ่าน ทำหน้าที่หล่อเลี้ยงเนื้อฟันและรับความรู้สึกเสียวเมื่อฟันสึกหรือผุลึก ตรงกับตำแหน่งกลวงกลางฟันในภาพ คำตอบจึงถูกต้อง

    การป้องกันการสึกกร่อนจากแรงบดเคี้ยวเป็นหน้าที่ของเคลือบฟันที่ชั้นนอกสุด ไม่ใช่ช่องกลวงตรงกลางที่จุดชี้

    การยึดรากฟันกับกระดูกเบ้าฟันเป็นหน้าที่ของซีเมนต์และเนื้อเยื่อยึดปริทันต์รอบราก ไม่ใช่โพรงกลางฟัน

    การห่อหุ้มป้องกันเชื้อโรครอบรากฟันเป็นหน้าที่ของเหงือกซึ่งอยู่รอบนอกฟัน คนละตำแหน่งกับโพรงฟันตรงกลาง

    การลำเลียงแรงบดเคี้ยวเป็นหน้าที่ของเนื้อฟันและเคลือบฟันที่แข็งแรงซึ่งอยู่รอบโพรงฟัน ไม่ใช่หน้าที่ของช่องกลวงตรงกลางที่จุดชี้ซึ่งทำหน้าที่หล่อเลี้ยงและรับความรู้สึกเท่านั้น

  5. ข้อ ๕

    ภาพวาดโครงสร้างภายในของพารามีเซียม แสดงร่องปาก ช่องปากเซลล์ ฟูดแวคิวโอล นิวเคลียสใหญ่ และซิเลียรอบเซลล์ มีลูกศรชี้ถุงกลมใกล้ผิวเซลล์ด้านหนึ่ง

    ภาพนี้เป็นภาพโครงสร้างของพารามีเซียม สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวที่ย่อยอาหารแบบภายในเซลล์ จุดที่ลูกศรชี้ในภาพคือโครงสร้างใด

    1. ๑.ร่องปาก
    2. ๒.ช่องปากเซลล์
    3. ๓.ฟูดแวคิวโอล
    4. ๔.นิวเคลียสใหญ่
    5. ๕.คอนแทรกไทล์แวคิวโอล
    ดูเฉลยและวิธีคิด

    คำตอบ: ข้อ ๕ คอนแทรกไทล์แวคิวโอล

    โครงสร้างที่จุดชี้เป็นถุงกลมอยู่ใกล้ผิวเซลล์ แยกจากฟูดแวคิวโอลที่มักอยู่กระจายใกล้ช่องปากเซลล์ คุณต้องดูตำแหน่งใกล้ผิวเซลล์ของถุงนี้

    คอนแทรกไทล์แวคิวโอลทำหน้าที่ควบคุมสมดุลน้ำในเซลล์ โดยบีบตัวขับน้ำส่วนเกินออกนอกเซลล์เป็นจังหวะ อยู่ใกล้ผิวเซลล์ ตรงกับตำแหน่งของถุงที่จุดชี้ คำตอบจึงถูกต้อง

    ฟูดแวคิวโอลคือถุงย่อยอาหารที่เกิดจากการกลืนกินอาหารผ่านช่องปากเซลล์ ทำหน้าที่ย่อยอาหารไม่ใช่ควบคุมน้ำ และมักอยู่กระจายในไซโทพลาซึมคนละตำแหน่งกับจุดที่ชี้

    ร่องปากและช่องปากเซลล์เป็นทางเข้าของอาหารที่อยู่ด้านข้างลำตัว คนละตำแหน่งกับถุงกลมที่จุดชี้

    นิวเคลียสใหญ่เป็นก้อนควบคุมการทำงานทั่วไปของเซลล์ อยู่ตรงกลางค่อนไปด้านในเซลล์ รูปร่างและตำแหน่งต่างจากถุงคอนแทรกไทล์แวคิวโอลที่จุดชี้ชัดเจน

เคล็ดลับทำข้อสอบระบบย่อยอาหาร

  • จำอวัยวะตามลำดับทางเดินอาหารจริง ปาก คอหอย หลอดอาหาร กระเพาะ ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ จะช่วยเดาตำแหน่งในภาพได้เร็วขึ้น
  • แยกตับกับตับอ่อนให้ชัดตั้งแต่แรก เพราะสองอวัยวะนี้อยู่ติดกันในภาพแต่ทำหน้าที่ต่างกันมาก
  • จำหน้าที่ของแต่ละชั้นผนังทางเดินอาหารไว้ด้วย ไม่ใช่แค่ชื่ออวัยวะ เพราะโจทย์บางข้อชี้ที่ชั้นเนื้อเยื่อไม่ใช่ทั้งอวัยวะ
  • ฝึกแยกโครงสร้างสามส่วนของลำไส้เล็กที่มีรูปร่างคล้ายกันในภาพให้คล่อง

คำถามที่พบบ่อย

ระบบย่อยอาหารมีหัวข้อย่อยอะไรบ้าง

มีทั้งการย่อยอาหารของสัตว์ ทางเดินอาหารช่วงปากและกระเพาะ ลำไส้เล็กกับตับและตับอ่อน และการดูดซึมกับลำไส้ใหญ่ เลือกฝึกเฉพาะหัวข้อย่อยหรือสุ่มปนกันได้ และปรับระดับความยากได้

ระบบย่อยอาหาร A-Level ชีวะ ยากไหม

ยากกว่าการท่องชื่ออวัยวะเฉยๆ เพราะโจทย์ให้ภาพจริงแล้วให้จำได้จากตำแหน่งและหน้าที่ ไม่ใช่แค่ชื่อในตาราง ฝึกดูภาพให้คุ้นตาบ่อยๆ จะช่วยได้มาก

ทำโจทย์ชี้ตำแหน่งระบบย่อยอาหารให้เร็วขึ้นได้อย่างไร

จำลำดับอวัยวะตามทางเดินอาหารจริงและแยกตับกับตับอ่อนให้ชัดตั้งแต่แรก จะช่วยให้คุณไล่ตำแหน่งจากภาพได้เร็วขึ้นแม้มุมภาพต่างจากในหนังสือ

เริ่มฝึกกับ AllTCAS ฟรี

ครบทุกฟีเจอร์ ไม่มีค่าใช้จ่าย